محاسن و معایب شغل معلمی
محاسن و معایب شغل معلمی
آگاهی بر مزایا و محاسن و دشواری های یک شغل سب می شود که شخص به ارزش و موقعیت خود پی ببرد و این نیز او را به رشد و گسترش اطلاعات و تجارب حرفه ای خویش ترغیب و تحریک خواهد کرد.
1. تدریس، فعالیت را بر می انگیزد، تدریس فرصتی است برای فعالیت و افزایش معلومات شغلی و این نیز میل شخص فهمیده را برای کسب فضیلت ارضا می کند. تدریس کار مهم و پرارزشی است. اهمیت و ارزش هر کار، با نقش و تاثیر اجتماعی آن، نسبت مستقیم دارد و نیز روشن است که هیچ کاری به اندازه تربیت و تدریس که معمولاً کار و وظیفه معلم است. در ایجاد تغییرات مطلوب در یک اجتماع تاثیر ندارد.
از این رو چه در گذشته و چه در حال همیشه اشخاص فهمیده معلم را خض قابل احترام دانسته و می دانند. البته باید این واقعیت را بپذیریم که ارزش هر حرفه را کسانی بهتر درک می کنند که نقش اجتماعی آن را دریابند. و معلم هم نباید از همه مردم انتظار داشته باشد که ارزش واقعی شغل او را بفهمند زیرا همیشه در یک اجتماع، عده کمی بوده و هستند که معلم و معلمی را درک می کنند و برای آن احترام لازم قایل اند.
2. تدریس، فعالیت ذهنی را بر می انگیزد. معلم به اقتضای حرفه اش با کودکان و نوجوانان سر و کار دارد و یکی از خصایص طبیعی ایشان کنجکاوی و افزایش مداوم تجارب است و همین خاصیت ایشان را به پرسش وا می دارد و معلم ناگزیر است پاسخ های لازم را بداند.
از سوی دیگر، معلم باید با رویدادهای علمی روز آشنا باشد تا بتواند دایره ی اطلاعات و تجارب دانش آموزان را گسترش دهد. برای پیدایش این آمادگی باید به منابع و مآخذ و متخصصان مراجعه کرد و اطلاعات مورد نیاز را به دست آورد و بدین ترتیب ذهن معلم پیونسته در فعالیت و نوآوردی خواهد بود و از دچار شدن به حالت رکود و جمود مصون خواهد ماند مگر معلمی که برای خود و کارش ارزشی قائل نباشد.
3. تدریس، تنوع در کار را فراهم می کند. معلم می تواند مسئولیت های مختلفی را عهده دار شود از قبیل تخصص در مواد و موضوع ها و کلاس های گوناگون، راهنمایی کردن، کار کردن با دانش آموزان متفاوت بهره هوشی، و امور اداره و نظارت.
حتی معلمی که همیشه در یک دوره یا کلاس معین، موضوع های خاصی را تدریس می کند به علت برخورد با دانش آموزان مختلف که هر سال در کلاس درس او گرد می آیند و مسائل تازه و گوناگونی را مطرح می کنند از تنوع در کار بهره مند است.
4. تدریس، موجب انتقاد سالم از خود می شود. بیشتر معلمان، پیوسته می خواهند بهترین راه ها و روش ها کارشان را کشف و پیدا کنند و همین عامل ایشان را به مطالعه و شرکت در کنفرانس ها و دوره های کارآموزی بر می انگیزد. معلم پیشرفته ههمیشه علاقه مند است خود را زنده و در حال رشد و تکامل نگاه دارد و این نیز مستلزم انتقاد سالم یا انتقاد علمی از لعایت های خویش است یعنی معلم هر لحظه ببیند که در کارش چه نقص هایی وجود دارد و چگونه می توان آنها را اصلاح کر.
5- تدریس، موجب تماس با روحیه جوان می شود، دانش آموزان به اقتضای طبیعت خود، احساس می کنند که امروز، وقت خوبی است و آینده بهتری در انتظار ایشان است. بدیهی است که کار کردن با این نوع افراد به معلم کمک می کند که با نشاط و متعادل و امیدوار باشد.
6. معلم با افراد توانا کار می کند. تدریس فرصتی است که به معلم امکان می دهد با افراد توانا تر و دانا تر از خودش تماس بگیرد و ارتباط برقرار کند و به آرمان عالی دست یابد زیرا معلم این واقعیت را قبول دارد که باید بهتر و روشنتر از دیگران بیندیشد و نیز به این اصل معتقد است که نیک اندیشی و واقع بینی را باید آموخت زیرا تنها بینش معتبر و قابل اطمینان واقع بینی است نه خوش بینی و بدبینی.
7. تدریس، فرصت خلاق است. معلم همیشه می خواهد فعالیت تازه و ابتکاری را برای رسیدن به هدف های تربیتی انجام بدهد و هر دانش آموز را به تناسب استعدادش تربیت کند.
معایب شغل معلمی:
شغل معلمی همانند سایر مشاغل، در حین داشتن محاسن و مزایا دارای معایبی است که آنها را می توان چنین خلاصه کرد:
1- محدودیت های شغلی، که گاهی معلمانی را ناگزیر می کنند سالها در یک مقطع آموزشی کار کنند.
2- محدودیت های اجتماعی، به این معنا که معلمان چون موقعیت الگویی دارند نمی توانند در هر جمع و گروهی شرکت کنند.
3- محدودیت های کرداری، سرمشق و الگوی رفتار و کردار بودن معلم او را بر می انگیزد بیش از سایر کارکنان دولتی کردار و گفتار خود را کنترل کند.
4- محدودیت علمی و تجربی، همیشه کار کردن با یک گروه سن و سال طبعاً معلم را به مطالعه زیاد و افزایش تجربه بر نمی انگیزد و این نیز تجربه و گاهی تفکر او را محدود نگه می دارد.
نقل از کتاب مبانی روان شناختی تربیت فصل دوم صفحه 96- 99 دکتر علی اکبر شعارنژاد
تهیه و تنظیم از علیرضا علیزاده اسلامی